Gölova

 Gölova, Sivas'ın en doğusunda yer alan ilçesidir. Batısında Akıncılar ile komşu olan Gölova, kuzeyinde Giresun'un Şebinkarahisar ve Çamoluk ilçeleri, doğusunda ve güneyinde ise Erzincan'ın Refahiye ilçesi ile çevrilidir. 2022 nüfus istatistiklerine göre toplam nüfusu 3,246 olan ilçe, Doğanşar'ın ardından Sivas'ın en az nüfusa sahip ilçesidir.

                              Tarihçe

Gölova'nın tarihi M.Ö. 20. yüzyıla kadar uzanmaktadır. İlçenin kuzeyinde yer alan "Söğütlü Göze" mevkiinde Hititlerden kalma kalıntılara rastlanmıştır. Bizans İmparatorluğu ve Trabzon Rum İmparatorluğu hakimiyetinde kalan ilçe, Fatih Sultan Mehmet'in 1461 yılında Trabzon-Rum İmparatorluğunu fethetmesiyle Osmanlı İmparatorluğu sınırlarına dahil oldu.

Eski adı Ağvanis olan Gölova'nın ismi Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesinde geçmektedir. Cumhuriyet döneminde Suşehri ilçesine bağlı bir bucak merkezi iken 29 Şubat 1972'de belde olan Gölova, 9 Mayıs 1990 tarihinde kabul edilen yasa ile ilçe statüsüne kavuştu.

                                         İklim

İlçenin içinde yer aldığı Yukarı Kelkit Vadisi havzası, Doğu Karadeniz Bölgesi'nin iç kesiminde, Giresun Dağları'nın güney eteklerinde olmasından dolayı, Karadeniz'in bu yüzünde, Karadeniz ardı iklim görülmektedir. Bu açıdan kısmen Gümüşhane Torul, Artvin Şavşat, Yusufeli, Tokat Reşadiye bölgeleri örnek gösterilebilir. Bölge ılıman ve sert, soğuk iklimin tüm özelliklerini yansıtır. Kelkit Havzası'ndaki mikroklima iklim ve ılıman yapısı ile iklimsel özellikleri ile tarım ürünlerinin Türkiye'de en iyi yetiştirildiği, pek çok farklı iklim ürünlerinin aynı bölgede yetiştiği ve küresel ısınmadan en son ve en az etkilenecek olan bölgelerden biridir. İklime bağlı olarak ilçenin dağlık alanları çam ormanları ile kaplıdır, yer yer meşe ormanları ve yüksek dağ çayırları bulunmaktadır. Yüksek kesimlerde yaylacılık eğilimi hala devam etmektedir. Gölova köylerinin yaylası olan Karnus, bölgenin en önemli yaylalarından biridir. İlçenin kuzey kesiminde de çam ormanları görülmektedir.

                              Kültür

Kültürü Sivas ilçeleri ile farklı olup güney Giresun kültürü ile aynı kültürü yaşar. Yaylacılık Kızıldağ tarafında yapılmakta olup bu bölgeler çam ormanları ile kaplıdır. Yöre Horon kültürüne sahiptir. Yöresel kemençeciler köy köy gezip düğünlerde kemençe kültürünü icra ederken günümüzde Karadeniz'in genelinde olduğu gibi bu bölgede de Kemençe kültürü yok olma tehlikesindedir ve artık tüm Karadeniz gibi Horonlar tek tipleşmeye başlamıştır. Hâlen köylerde kemençeciler olup, düğünlerde ve köy şenliklerinde kullanılmaktadır. Yörede genellikle Düz Horon, Dik Horon, Alaşağı, 3 Ayak Horonu, Sıksara gibi çeşitli Horonlar oynanır. Bölgede hakim kültür Karadeniz kültürüdür. Karadeniz'in sahil ilçeleri bu bölgeye Ekinciler demektedirler.

                            Şive

İlçe Erzincan'ın batı ilçeleri ile aynı ağzı kullanmakta olup, Sivas'ın diğer ilçelerine göre farklılıklar içerir. Refahiye, İliç, Tercan, Suşehri ve Akıncılar ile aynı ağzı kullanır.